Τι είναι η zambra gitana;

Τι σημαίνουν οι λέξεις

Η Wikipedia ανάγει τη λέξη zambra στην ανδαλουσιανή αραβική zamra, η οποία με τη σειρά της προέρχεται από την κλασική αραβική zamr, και ο τουριστικός οργανισμός της Ανδαλουσίας αποδίδει την αραβική λέξη ως μουσικό κομμάτι, μια tocata. Gitano είναι η ισπανική λέξη για τους Ρομά της Ισπανίας, και η UNESCO χρησιμοποιεί τον όρο Gitano (Roma) για την κοινότητα που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του φλαμένκο. Η zambra gitana είναι επομένως η zambra αυτής της κοινότητας. Η Wikipedia κατατάσσει τη zambra ως φλαμένκο χορό που ανήκει στις κοινότητες των Ρομά των επαρχιών της Γρανάδας και της Αλμερίας, γι' αυτό και το όνομα Γρανάδα εμφανίζεται διαρκώς δίπλα της. Ο ιστότοπος της αίθουσας χαρακτηρίζει την παράστασή της zambra gitana και την περιγράφει ως γιορτή όπου οι καλλιτέχνες αλληλεπιδρούν μαζί σας.

Πώς μοιάζει και πώς ακούγεται

Η Wikipedia αναφέρει ότι η zambra χορεύεται ξυπόλητη με κυμβαλάκια των δαχτύλων, με την μπλούζα δεμένη κάτω από το στήθος και τη φούστα να ανοίγει σε φραμπαλά. Η UNESCO χαρακτηρίζει το φλαμένκο ως σύνθεση τραγουδιού, χορού και κιθάρας, χρησιμοποιώντας τους ισπανικούς όρους cante, baile και toque, με κάστανιέτες, παλαμάκια και χτυπήματα των ποδιών ως συνοδεία. Στην περιγραφή της, ο ανδρικός χορός στηρίζεται στα πόδια ενώ ο γυναικείος είναι απαλότερος και πιο αισθησιακός, και οι στίχοι του cante μένουν σύντομοι και λιτοί. Το εισιτήριο προσθέτει τον ρυθμό του zapateado, του κρουστικού χορού με τα πόδια. Το Μουσείο Σπηλαίων του Sacromonte επικαλείται την ανθρωπολόγο Carmen Bernand, η οποία ορίζει τη zambra ως αισθησιακό μαυριτανικό χορό, που χορεύεται με κάστανιέτες και τύμπανα και ζωντάνευε τις πομπές. Σε μια μικρή σπηλιά μπορείτε να ακολουθήσετε κάθε νήμα με τη σειρά: τη φωνή, την κιθάρα και μετά τα πόδια.

Γιατί μια σπηλιά σε έναν λόφο

Το λήμμα της Wikipedia για τη Γρανάδα χαρακτηρίζει το Sacromonte ως την παλιά γειτονιά των Ρομά, που εγκαταστάθηκαν στην πόλη μετά την κατάκτηση, και αναφέρει ότι είναι γεμάτο ασβεστωμένες σπηλιές λαξευμένες στον βράχο και χρησιμοποιούνται ως κατοικίες. Βρίσκεται στον λόφο Valparaíso, απέναντι από την Alhambra. Το ίδιο λήμμα περιγράφει τις zambras του Sacromonte ως παλιές γαμήλιες γιορτές που αναπτύχθηκαν σε αυτές τις σπηλιές και έχουν μοναδικό χαρακτήρα στον κόσμο του φλαμένκο. Γι' αυτό οι παραστάσεις zambra της Γρανάδας ανεβαίνουν σε αίθουσες-σπηλιές: ο χορός ανήκει σε αυτόν τον λόφο και ο λόφος έφτιαξε τις αίθουσες. Ο ίδιος οργανισμός αναφέρει ότι οι σπηλιές είναι ακόμη σπίτια οικογενειών Gitano, έτσι μια αίθουσα παράστασης και ένα οικογενειακό σπίτι μπορούν να βρίσκονται δίπλα-δίπλα.

Γάμοι, μια απαγόρευση και μια αναβίωση

Η Wikipedia αναφέρει ότι η zambra έγινε σταθερό στοιχείο των γαμήλιων τελετών, και το τουριστικό γραφείο της Ανδαλουσίας την περιγράφει ως τακτικό χαρακτηριστικό των γάμων των Gitano. Το γραφείο προσθέτει ότι η Ιερά Εξέταση απαγόρευσε τις zambras τον 16ο αιώνα, ωστόσο η κοινότητα συνέχισε να τις χορεύει μακριά από τα βλέμματα, και ότι οι ρομαντικοί ταξιδιώτες του 19ου αιώνα, ανάμεσά τους και ο Washington Irving, διέδωσαν τη φήμη τους στο εξωτερικό. Το Μουσείο Σπηλαίων του Sacromonte αναφέρει ότι η zambra της Γρανάδας αναγεννήθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα, σε βήμα με την άνθηση του διεθνούς τουρισμού. Το λήμμα της Wikipedia για τη Γρανάδα αναφέρει ότι τα παλιά γαμήλια γλέντια εξαφανίστηκαν για χρόνια πριν ξαναρχίσουν, και το λήμμα της για τη zambra αναφέρει ότι σήμερα ο χορός εκτελείται κυρίως για επισκέπτες στις σπηλιές του Sacromonte και της Αλμερίας.

Διαβάστε στη συνέχεια: Sacromonte: ο λόφος των σπηλαίων

Ένας κύκλος, όχι μια σκηνή

Η σελίδα ιστορίας του χώρου περιγράφει την παλιά zambra ως φεστιβάλ φλαμένκο που γινόταν στις σπηλιές όπου έμεναν οικογένειες. Αναφέρει ότι οι παραστάσεις προέκυπταν αυθόρμητα στους κοινόχρηστους χώρους όταν μια οικογένεια συγκεντρωνόταν με μουσική και χορό και προσέλκυε περαστικούς, και ότι δεν χρειαζόταν σκηνή, μόνο έναν κύκλο ανθρώπων με τους καλλιτέχνες να παίζουν στο κέντρο. Προσθέτει ότι σήμερα οι καλλιτέχνες χορεύουν και τραγουδούν στο κέντρο της σπηλιάς ενώ το κοινό κάθεται γύρω τους. Η σελίδα χρονολογεί τη σπηλιά αυτού του εισιτηρίου στο 1951 και αναφέρει ότι η οικογένεια που την ίδρυσε τη διευθύνει ακόμη. Αυτός ο κύκλος είναι η πιο ξεκάθαρη διαφορά από ένα tablao.

Η παράσταση αυτού του εισιτηρίου

Αυτό το εισιτήριο προσφέρει περίπου μία ώρα ζωντανού φλαμένκο σε μια σπηλιά στον Camino del Sacromonte, με είσοδο και ένα ποτό κατά τη διάρκεια της παράστασης· μια επιλογή προσθέτει δείπνο. Η επίσημη ιστοσελίδα του χώρου περιγράφει μια παράσταση σε δύο μέρη και αναφέρει ότι η βραδιά κλείνει με μια ρούμπα στην οποία οι επισκέπτες καλούνται να συμμετάσχουν. Κανένα εισιτήριο δεν εγγυάται συγκεκριμένο κομμάτι σε συγκεκριμένη βραδιά, οπότε θεωρήστε το παρακάτω περίγραμμα ως σκιαγράφηση της βραδιάς και όχι ως σειρά εκτέλεσης. Η αρχική σελίδα αυτού του ιστότοπου παρουσιάζει τους χορούς που ονομάζει ο χώρος, με όσα αναφέρει η Wikipedia για τον καθένα.

• Το πρώτο μέρος απεικονίζει έναν γάμο Gitano, παρουσιάζοντας τη νύφη και τον γαμπρό μέσα από χορούς όπως η cachucha, τα tangos, ένα fandango και bulerías.
• Το δεύτερο μέρος είναι πιο τολμηρό, πιο μοντέρνο φλαμένκο, με φόρμες όπως martinetes, alegrías και soleá, και το τραγούδι «Granada».
• Το φινάλε είναι μια ρούμπα, με τους επισκέπτες να καλούνται να συμμετάσχουν.

Παράσταση σε σπηλιά ή tablao;

Η Wikipedia ορίζει το tablao ως χώρο για παραστάσεις φλαμένκο, ένα μοντέλο που καθιερώθηκε σε όλη την Ισπανία τη δεκαετία του 1960 καθώς τα παλαιότερα cafés cantantes έσβηναν. Τα tablaos συχνά σερβίρουν ποτά και προσφέρουν tapas ή πλήρες γεύμα. Το λήμμα της Wikipedia για τη Γρανάδα διαχωρίζει τα δύο είδη βραδιάς: οι zambras του Sacromonte ανεβαίνουν σε σπηλαιώδεις αίθουσες, ενώ η Albaicín έχει πιο κλασικές παραστάσεις φλαμένκο, συνήθως συνδεδεμένες με εστιατόρια. Και τα δύο είναι φλαμένκο. Αυτό που αλλάζει είναι η αίθουσα και το πρόγραμμα: βραχώδεις τοίχοι και η γαμήλια παράδοση της zambra στον λόφο, μια σκηνή και ένα πιο κλασικό πρόγραμμα από κάτω. Η Wikipedia προσθέτει ότι τα περισσότερα tablaos βρίσκονται στην Ανδαλουσία, συχνά δίπλα στη θάλασσα ή σε μεγάλες πόλεις.

• Το σπήλαιο: ασβεστωμένος βράχος, θέσεις κοντά στους καλλιτέχνες, ένα πρόγραμμα χτισμένο στη γαμήλια zambra, στον λόφο όπου γεννήθηκε ο χορός.
• Το tablao: ένας χώρος φτιαγμένος για φλαμένκο, συχνά με σκηνή, ποτά ή γεύμα, συγκεντρωμένα στις πόλεις και τις παραθαλάσσιες κωμοπόλεις της Ανδαλουσίας.
• Το κοινό έδαφος: τραγούδι, χορός και κιθάρα, και ο compás, ο ρυθμικός κύκλος, που τα κρατά ενωμένα.

Τι λένε οι ταξιδιώτες

Οι κριτικοί στη σελίδα εισιτηρίων επαινούν τις παθιασμένες ερμηνείες και το κλειστό σκηνικό του σπηλαίου, και πολλοί επίσης εκτιμούν το δείπνο και την εξυπηρέτηση. Ένας κριτικός χαρακτηρίζει τη βραδιά παραδοσιακή και γεμάτη ενέργεια, και ένας άλλος λέει ότι τον έφερε κοντά στους χορευτές. Κάποιοι αναφέρουν στριμωγμένες θέσεις και προτείνουν αυστηρότερο έλεγχο του αριθμού, και ένας βρήκε το τέλος της βραδιάς λίγο βιαστικό επειδή ερχόταν η επόμενη ομάδα. Διαβάστε το ως μοτίβο, όχι ως υπόσχεση για τη δική σας βραδιά: το δυνατό σημείο είναι η εγγύτητα, και το αδύναμο σημείο είναι η ίδια η εγγύτητα.

Τι σας δίνει ένα σπήλαιο, και τι κοστίζει

Ένα σπήλαιο φέρνει τους καλλιτέχνες κοντά, και αυτή η εγγύτητα είναι ο λόγος που οι άνθρωποι κάνουν κράτηση. Σημαίνει επίσης ότι κάθεστε κοντά στους διπλανούς σας, και ένα tablao μπορεί να σας δώσει περισσότερο χώρο για τους αγκώνες σας. Ο λόφος είναι απότομος, και ο δρόμος προς τα κάτω τη νύχτα είναι εξίσου απότομος με τον δρόμο προς τα πάνω. Το σπήλαιο ταιριάζει σε επισκέπτες που θέλουν να δουν τη zambra εκεί όπου γεννήθηκε και νοιάζονται περισσότερο για την ατμόσφαιρα παρά για μια γυαλισμένη σκηνή, και ταιριάζει σε ζευγάρια και μικρές παρέες που χαίρονται να μοιράζονται μια κλειστή αίθουσα. Ένα tablao μπορεί να σας δώσει περισσότερο χώρο, αλλά δεν θα σας δώσει τους τοίχους, και οι τοίχοι είναι το νόημα.

Σε ποιους δεν απευθύνεται

Μια σκηνή, μια σταθερή σειρά προγράμματος ή ένα επώνυμο κομμάτι δεν είναι αυτό που προσφέρει αυτό το εισιτήριο· το πρόγραμμα αλλάζει και το σπήλαιο δεν είναι θέατρο. Μια ήσυχη ρεσιτάλ είναι επίσης εκτός, γιατί ο χώρος περιγράφει την παράστασή του ως φεστιβάλ και την κλείνει με μια ρούμπα που καλεί το κοινό να χορέψει. Όποιος χρειάζεται άνετο χώρο για τους αγκώνες του, ή δυσκολεύεται με απότομους δρόμους και σκάλες τη νύχτα, καλύτερα να κοιτάξει αλλού. Και αν ψάχνετε για μια ιδιωτική οικογενειακή zambra, αυτό είναι κάτι διαφορετικό: ο τουριστικός οργανισμός της Ανδαλουσίας σημειώνει ότι τα σπήλαια παραμένουν οικογενειακά σπίτια, όπου νοικοκυριά Gitano κάνουν τις δικές τους zambras πίσω από κλειστές πόρτες, εντελώς ξεχωριστά από τις παραστάσεις που ανεβαίνουν για τους επισκέπτες.

Κράτηση με λίγα λόγια

Η σελίδα εισιτηρίων σάς επιτρέπει να ακυρώσετε δωρεάν έως μία ημέρα πριν την έναρξη, και να κρατήσετε μια ημερομηνία χωρίς να πληρώσετε ακόμη. Η παράσταση χαρακτηρίζεται προσβάσιμη σε αναπηρικό αμαξίδιο, αλλά ο λόφος είναι απότομος, οπότε θέστε μια ερώτηση στον πάροχο σχετικά με την πρόσβαση. Απαιτείται φωτογραφική ταυτότητα, διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας. Κάθε ημερομηνία αναφέρει τις δικές της επιλογές και ώρες έναρξης, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής που προσθέτει δείπνο. Αυτός ο οδηγός δεν αναφέρει τιμές· η σελίδα κράτησης τις εμφανίζει ζωντανά. Για το πώς να επιλέξετε ανάμεσα στις δύο εκδοχές, διαβάστε τον οδηγό για παράσταση μόνο ή με δείπνο.

Διαβάστε στη συνέχεια: Μόνο παράσταση ή με δείπνο;